Radiotherapie in zes stappen

Meer dan de helft van de kankerpatiënten heeft op een bepaald moment radiotherapie nodig tijdens zijn ziekte. De behandeling kan op twee manieren toegediend worden: inwendig of uitwendig. Hier focussen we op de meest voorkomende vorm: de uitwendige variant.

Voorbereiding

Wie bestraald wordt, moet telkens in exact dezelfde positie onder de bestralingsmachine. Voor tumoren in het hoofd, de hals, armen of benen worden kunststoffen maskers gemaakt om de patiënt telkens in éxact dezelfde positie te leggen. Die kunststof wordt eerst in een warm bad soepel gemaakt (foto). Voor andere tumors worden andere fixatiemethodes gebruikt, zoals vacuüm kussens.

Met een masker

Zodra de kunststof soepel genoeg is, brengt de verpleegkundige die aan op het lichaamsdeel dat bestraald zal worden. Het masker kleeft niet aan uw huid of haar en kan altijd makkelijk verwijderd worden. Heb je last van claustrofobie? Meld dat vooraf aan je arts of verpleegkundige zodat zij daarmee rekening kunnen houden.

Simulatie

Voor de bestralingen van start gaan, worden tijdens een simulatie markeringen aangebracht op het masker. Bij patiënten waarbij geen masker nodig is, tekent de verpleegkundige de markering op de huid. Zo weet de arts zeker dat je elke keer op exact dezelfde plaats bestraald wordt.

Scans in bestralingshouding

Vervolgens maken de arts en verpleegkundige een CT-scan in bestralingshouding van het gebied of het orgaan dat bestraald moet worden. De scan maakt zeer gedetailleerde röntgenfoto's van het lichaam en dient als basis om de dosis van de bestraling te berekenen. Om de behandeling te optimaliseren worden ook PET- en MRI-scans gemaakt van de tumor.

Wat de radiotherapeut ziet

Op deze foto zie je wat de dokter ziet terwijl jij door de scanner gaat. De gegevens van de scans en van de simulatie gaan in de planningscomputer. De radiotherapeut lijnt het bestralingsgebied af en de omliggende gezonde organen die zo min mogelijk bestraald moeten worden. De radiotherapeut zal samen met de bestralingsfysicus berekenen hoe de bestraling het best gegeven wordt. Ze bepalen de dosis straling, de vorm en de richting van de stralingsbundels om de tumor zo veel mogelijk te vernietigen.

Tijdens de bestraling ...

Bij uitwendige radiotherapie komt de bestraling vanuit een machine buiten het lichaam. Het bestralingstoestel staat in een bunker om te vermijden dat de straling andere mensen zou raken. De stralen maken je niet radioactief. Er is dus geen gevaar voor mensen uit uw omgeving na uitwendige bestraling. De straling zelf is onzichtbaar. Je voelt ze niet, ze is dus pijnloos. Een bestralingsbehandeling duurt elke dag tussen 10 en 20 minuten, voor bepaalde ingewikkelde behandelingen kan dat langer zijn. Een opname in het ziekenhuis is vaak niet nodig.

... draait de machine rond

De bestralingsmachine beweegt rond de patiënt. Zo wordt de tumor langs alle kanten bestraald. Meestal krijg je gedurende een tot zeven weken op elke werkdag bestraling. De totale dosis straling is namelijk te hoog om in één keer gegeven te worden. De radiotherapeut bepaalt hoeveel straling per dag gedurende hoeveel dagen je het beste krijgt.

Meer weten over

Radiotherapie

Welke bijwerkingen komen kijken bij radiotherapie? Meer informatie vind je op allesoverkanker.be, verhalen van lotgenoten op forum.allesoverkanker.be.