'Ik voel me geen man meer'

'Wat ben ik waard als man, nu ik geen kinderen meer kan maken?', vraagt Sander (30 jaar) zich af. Hij gaat sinds twee jaar met 1 teelbal door het leven. De andere werd weggenomen toen hij teelbalkanker kreeg. De chemotherapie die daarop volgde, maakte hem onvruchtbaar. Sander worstelt met die nieuwe realiteit. 'Van de stoere macho met grote mond die ik als student was, schiet nog weinig over.' Een verhaal over vallen, opstaan en een nieuwe relatie beginnen na kanker.

'Ik ben zo blij dat ik sinds kort naar een oncopsychologe kan en al enkele maanden naar een eerstelijnspsychologe ben geweest’, bekent Sander. ‘Als je met iets zit, mag je daar echt niet mee blijven rondlopen, besef ik nu. Opkroppen is niet gezond. De macho in mij heeft veel te lang gedacht dat ik geen hulp nodig had, dat ik me er alleen moest doorslaan. Toen ik m'n diagnose kreeg, heeft het meer dan een maand geduurd voor ik m'n ouders inlichtte. Pas op de tweede dag van m'n chemobehandeling heb ik hen opgebeld en verteld wat er aan de hand was. Ik wou er liever niemand mee lastig vallen. Ik wist ook niet veel over teelbalkanker en wat er juist allemaal stond te gebeuren, plus ik moest er tegen vechten.'

'Hoe sterk ik vroeger was, ik ben dat vandaag niet meer. Die chemo heeft me godzijdank genezen, maar zeker ook gekraakt. Tijdens de vijfde week van de behandeling wou ik stoppen. Een kameraad heeft me er toen doorgesleurd. Dat spul heeft mijn brein aangetast (het befaamde chemobrein nvdr) waardoor ik niet meer helder kan denken en niet meer alles verwerkt krijg. Ik ben emotioneler, verwarder en angstiger dan twee jaar geleden. Vroeger had ik nooit schrik, ik kon de wereld aan. Vandaag denk ik eerst tien keer na voor ik iets zeg. Ik heb de afgelopen jaren ook wel wat vrienden verloren. De schrik om afgewezen te worden zit er diep in, net zoals verlatingsangst. Niet ideaal nu ik het al enkele weken zwaar te pakken heb voor een meisje. Ze weet wel dat ik kanker heb gehad, maar ik kijk er niet naar uit om haar te vertellen over de impact die dat op m'n leven heeft.'

Slag in m'n gezicht

'Wat me het zwaarst valt, is dat ik geen kinderen meer kan maken. M'n oncoloog had me op voorhand verteld dat er 50 % kans was dat ik onvruchtbaar zou worden. Voor de zekerheid liet ik sperma invriezen. In UZ Leuven worden nu tien buisjes met m'n zaadcellen tien jaar lang bewaard. Ik had al eens geïnformeerd naar IVF. Dat bleek geen optie door mijn kapotte rug. Het was dan ook een slag in m'n gezicht toen ik deze zomer te horen kreeg dat ik niet meer op een natuurlijke manier papa kan worden.'

Kanker heeft me gekraakt. Ik verloor er vrienden door. De angst om afgewezen te worden zit er diep in

Sander

'Achteraf denk ik: ik had nuchterder moeten zijn, mezelf mentaal beter kunnen wapenen door uit te gaan van een worst case scenario. Want dat is die onvruchtbaarheid voor mij. Mijn kinderwens is enorm groot. Dan had ik niet zo teleurgesteld geweest. Misschien had dat het makkelijker gemaakt om het te aanvaarden. Net omdat het bij mij tegensloeg, worstel ik er nog steeds mee.'

'Aan lotgenoten raad ik aan je goed te informeren op voorhand. Wat zijn je opties als je onvruchtbaar bent? Dan heb je iets om op terug te vallen de dag dat je te horen krijgt dat je onvruchtbaar bent. Laat je zaadcellen op voorhand invriezen. Dat wordt volledig terugbetaald. Weet dat er zaken bestaan zoals IVF en kunstmatige inseminatie. Of misschien is het een optie om pleeg- of adoptieouder te worden voor jou?'

'En wat er ook gebeurt, zorg goed voor jezelf. Volg je gevoel, niet je gedachten. Doe dingen die je graag doet. Als protestants gelovige (Sander is Pinkster Protestants gelovige, nvdr) lees ik mijn Bijbel om kalm te worden, of ik duik de natuur in en vindt rust in de buurt van dieren. Ik heb me daarom een tijdje geleden een abonnement op de Zoo aangeschaft. Die bezoekjes brengen kalmte in deze woelige tijd.'

Taboe

'Ik heb al sinds m'n zestiende een sterke vaderschapswens, maar hoe mannelijk kan ik me nog voelen met nog maar 1 teelbal en geen enkele zaadcel meer? Voor mij voelt het alsof ik niks meer waard ben als man. En dat weegt op de stoere kerel die ik ooit was. Op de prille relatie die ik probeer uit te bouwen ook trouwens: ze verdient beter, denk ik soms. Mijn vriendin begrijpt me gelukkig en steunt me door dik en dun.'

'Ook bij lotgenoten vind ik veel steun. In de Facebookgroep kankercounteren bijvoorbeeld stellen jonge (ex-)kankerpatiënten heel open vragen en delen we tips en tricks met elkaar. En toch merk ik dat er over teelbalkanker nog een taboe hangt. Is het onze mannelijke trots? Ik lees alleszins nergens een verhaal van iemand die hetzelfde meemaakt als ik. Daarom ook dat ik er heel open over probeer te praten. Teelbalkanker komt vaker voor dan je denkt, en ik vond er bijna niets over terug qua foldertjes op de dienst oncologie of op het internet. Het is belangrijk dat mensen beseffen wat voor impact dat kan hebben.'

Meer weten over

Teelbalkanker

  1. Lees meer over oncofreezing en andere vruchtbaarheidssparende behandelingen bij mannen.
  2. Lees meer over de impact van kankerbehandelingen op je vruchtbaarheid.