‘Wie geen chemo kreeg, begrijpt niet echt wat een chemobrein is’

De kankerbehandeling van Shana is achter de rug, maar het chemobrein blijft. Zich ergeren aan de vergeetachtigheid die daarbij hoort, doet ze niet meer. Hulplijnen inschakelen wel.

‘Gaat het wel lukken? Ga ik me voldoende kunnen concentreren? Hoe zal het in de toekomst evolueren?’ Shana (27) vraagt het zich allemaal af nu ze speelt met het idee om volgend academiejaar opnieuw te gaan studeren. ‘Het beangstigt me enorm’, vult ze aan, ‘omdat ik tegenwoordig zelfs de meest eenvoudige zaken zo snel vergeet.’

Ik geraakte soms in één gesprek tot drie keer toe de draad kwijt.

Shana

Een gevolg van de chemotherapie die Shana 1,5 jaar geleden kreeg tegen lymfeklierkanker. Chemobrein heet dat dan. ‘Het duikt vaak op’, vertelt ze. ‘Het ene moment denk ik aan wat ik nog moet doen, geen vijf minuten later ben ik dat alweer vergeten. Kort na de chemo was het zelfs nog erger. Dan wist ik midden in een gesprek bijvoorbeeld niet meer wat ik eigenlijk wilde zeggen. Ik geraakte soms in één gesprek tot drie keer toe de draad kwijt.’

Frustrerend, noemt Shana het. ‘Het is niet logisch dat iemand van mijn leeftijd zo veel vergeet. Mijn vrienden begrijpen het wel, want zij weten wat ik allemaal heb doorstaan. Mensen die me minder goed kennen, reageren soms anders. Ze zeggen me dat zij er ook wel eens last van hebben omdat ze zo veel aan hun hoofd hebben. Of dat ze ook weleens zaken vergeten omdat ze al wat ouder zijn. Dat is niet hetzelfde, maar dat is heel moeilijk om uit te leggen aan mensen die nooit chemo kregen. Ik probeerde het in het begin wel, hoor. Ondertussen besef ik dat het geen zin heeft om in discussie te gaan.’

Geheugen trainen

Ook de frustratie over de vergeetachtigheid en concentratieproblemen zelf probeert Shana vandaag te vermijden. ‘Ik ben nog wel eens gefrustreerd, maar als dat zo is, laat ik het gewoon toe. Hoe harder je ertegen vecht, hoe meer het terugkomt. Ik probeer nu liever hulplijnen in te schakelen om me te helpen om bepaalde zaken te onthouden. Daardoor wordt de frustratie al veel kleiner.’

Belangrijke zaken herhaal ik telkens in mijn hoofd. Dat helpt.

Shana

Bovendien merkt Shana dat haar geheugen er stilaan op vooruit gaat. ‘Het gaat al beter dan enkele maanden geleden. Ik probeer mijn geheugen dan ook een beetje te trainen. Rijd ik met de auto ergens naartoe, dan probeer ik bijvoorbeeld niet van de technologie af te hangen, maar op mijn oriëntatievermogen te vertrouwen. Vroeger kon ik me altijd heel snel oriënteren, nu is het een goede oefening voor mijn hersenen.’

Ook met de tips die Shana kreeg van anderen ging ze aan de slag. ‘Ik kreeg bijvoorbeeld het advies om belangrijke zaken telkens te herhalen in mijn hoofd. Dat helpt, maar niet altijd. Zaken opschrijven is ook een goede manier om jezelf ergens aan te herinneren.’ Daarnaast probeert Shana ook de nodige routine op te bouwen. ‘Zo leer je je hersenen automatisch dat bepaalde zaken bij elkaar horen of elkaar opvolgen op een dag. En dan was er nog een tip, geloof ik, maar die herinner ik me nu even niet meer’, lacht ze.

Vermoeidheid aanpakken

Ook hoe ze best omgaat met concentratieproblemen weet Shana intussen beter. ‘Bij mij speelt vermoeidheid zeker een rol. Op dagen dat ik moe ben, is het veel moeilijker om me te concentreren. Daarom eet ik nu gezonder - meer groenten en fruit - en probeer ik heel veel te bewegen. Eerst leek dat averechts te werken: door het sporten leek ik alleen maar vermoeider te worden. Op termijn helpt het wel. Je moet het gewoon een tijdje volhouden.’

Toch steken de vermoeidheid en het chemobrein nog regelmatig de kop op. ‘Het lastige is dat je nooit vooraf kunt inschatten wanneer het je wel zal lukken om je te concentreren en zaken te onthouden en wanneer niet’, legt Shana uit. Ook dat baart haar zorgen voor wanneer ze opnieuw gaat studeren. ‘Ach, ik ga de situatie uitleggen en ga ervan uit dat mensen er wel begrip voor zullen opbrengen. Ik ga de studiejaren ook over meerdere jaren spreiden, zolang ik het studeren maar kan proberen. Anders weet ik nooit of ik erin zou slagen.’

Shana blogt

Lees je graag hoe het ondertussen met Shana gaat? Dat kan op haar blog loekiegirladventures.be.