‘Gelukkig nooit moeten kiezen tussen mezelf en mijn dochter’

In Vlaanderen krijgen jaarlijks 60 zwangere vrouwen de diagnose kanker. Joan (35) was een van hen. Terwijl ze haar verhaal doet, speelt haar dochtertje Camilla (1) vrolijk met grote zus Georgia (4). ‘Mensen zeggen zo vaak: met kinderen moet het nog zwaarder zijn, maar ze hebben me juist heel erg geholpen.’

April 2017. Joan, haar vriend en dochtertje zijn op vakantie. Een laatste keer met drie, want Joan is ruim zes maanden zwanger van haar tweede kindje. ‘Alles verliep goed. Ik had wat sneller last van mijn groeiende buik, maar dat is wel vaker zo bij een tweede kindje.’ Wanneer ze een knobbeltje voelt in haar borst, rinkelen er niet meteen alarmbellen.

Verstopt melkkliertje

‘Ik dacht: vast een verstopt melkkliertje. Ook mijn vader - een huisarts - en mijn gynaecoloog maakten zich in eerste instantie geen zorgen. Maar voor de zekerheid stuurden ze me toch door voor een echo en biopsie. Twee dagen later kreeg ik telefoon van mijn vader: hij had de resultaten, het knobbeltje was kwaadaardig. Het was alsof er een trein over me heenreed. Ik was net 31 weken zwanger.’

‘Je begint je na zo’n diagnose meteen vragen te stellen. Die kortademigheid waarvan ik last had, was dat door mijn groeiende buik of was er meer aan de hand? Gelukkig kon ik snel terecht in het UZ in Leuven, waar ze een gespecialiseerd centrum hebben voor zwangere vrouwen die te maken krijgen met kanker. De dokters daar wisten duidelijk waarmee ze bezig waren. Dat stelde me, een beetje toch, gerust.’

‘Mijn grootste angst was dat ik een keuze zou moeten maken tussen mezelf en mijn kindje. Zover is het gelukkig nooit gekomen. De chemotherapie die ik nodig had, zou geen schade toebrengen aan mijn dochter. Toch bleef het eng: wanneer ik bij de mammografie een loden band rond mijn buik kreeg om contact met straling te voorkomen of na mijn eerste chemokuur ’s nachts plots last kreeg van harde buiken. Altijd spookte het door mijn hoofd: kan het echt geen kwaad?’

Geluk met een zwart randje

‘Een week of twee voor mijn uitgerekende datum is de bevalling ingeleid. Niet dat Camilla in nood was, maar de timing was belangrijk. Ik had toen net twee chemokuren achter de rug en ze mochten niet te lang wachten met de volgende kuur, maar het was belangrijk dat ik niet zou bevallen tijdens een kuur. Dan zouden er via mijn bloedbaan schadelijke stoffen tot bij de baby kunnen komen.’

Na de bevalling haalden ze Camilla niet weg en ik moest niet meteen terug aan de chemo.

Joan

‘Buiten het feit dat het een ingeleide bevalling was, verliep alles natuurlijk. Ze haalden Camilla niet weg en ik moest niet meteen terug aan de chemo, we kregen echt de tijd samen. Het was een mooi moment, maar wel met een zwart randje.’

‘Zo stond mijn hoofd niet naar bezoek. Ik had geen zin in vrolijke babypraat of oppervlakkige gesprekjes omdat ik wist dat ik over enkele dagen met mijn nieuwe baby naar de oncologie-afdeling zou verhuizen. We hadden dat ook zo op het kaartje gezet. Geen droevige boodschap over ziek zijn, maar gewoon eerlijk dat het nu even niet uitkwam om langs te komen.’

Andere band

‘De dokters hadden me gewaarschuwd dat ik na de bevalling hulp zou nodig hebben. Vreselijk vond ik dat. Ik ben iemand die de dingen graag zelf doet. Tot mijn gynaecoloog zei: doe waar jij je prettig bij voelt. Die woorden hebben me enorm geholpen. Ik heb vooraf een zorgplan opgemaakt: ik vroeg mensen bij wie ik me gemakkelijk voelde en stelde een rooster op. Zo hield ik een beetje controle.’

‘Ondanks de ingeschakelde kraamzorg, familie en vrienden, bleef het zwaar. Na een chemokuur kon ik het moeilijk verdragen dat Camilla huilde. Ik mocht geen borstvoeding geven en was vaak te moe om haar op te pakken.’

De band met Camilla was in het begin anders. Stap voor stap zijn we naar elkaar toe gegroeid.

Joan

‘Door de hele situatie was de band met Camilla in het begin anders dan met mijn andere dochter. Ik ben daar een tijdje verdrietig om geweest, maar stap voor stap zijn we toch naar elkaar toe gegroeid. Het waren kleine dingen die me gerust stelden, zoals de eerste keer dat ze spontaan op mijn schoot kroop. Daarbij kreeg mijn vriend de kans om van in het begin een intense band met ons kindje kon opbouwen, wat voor hem ook wel fijn was.’

Lichtheid

‘In november 2017, drie maanden na de geboorte van Camilla, kreeg ik mijn laatste chemokuur. In december hebben ze mijn borst weggenomen en afgelopen zomer kreeg ik mijn laatste spuit immunotherapie. Een mijlpaal, want sindsdien ben ik officieel geen patiënt meer. Officieel, want ik pieker nog steeds. Heb ik iets fout gedaan om ziek te worden? Zal ik hervallen? Het zijn vragen die ik - voorlopig toch - moeilijk kan loslaten.’

‘Ik heb het afgelopen jaar enorm veel steun gehad. Mijn vader heeft bijna geen enkele chemosessie of spuit gemist en mijn moeder en zus hebben erg veel geholpen met de meisjes. Ook de opvang in het UZ Leuven was fantastisch. Van een verpleegster die me regelmatig mailde, me een zalfje toestak voor de littekens tot dokters die meeleefden met ons verhaal: allemaal kleine dingen waardoor ik me nooit een nummer heb gevoeld.’

‘Daarnaast heb ik veel gehad aan het contact met lotgenoten via Facebook (zie hieronder). Ik kampte vaak met praktische vragen. Hoe bereid ik mijn dochtertje voor op mijn haarverlies? Hoe en wanneer ga ik opnieuw werken? Het helpt om te horen hoe anderen het aanpakken.’

‘Het grootste lichtpunt? Mijn gezin. Het klinkt misschien vreemd, maar de relatie met mijn vriend is er sterker uitgekomen. En mensen zeggen vaak: amai, met kinderen moet het nog zwaarder zijn. Maar het heeft me juist geholpen. Ik bleef bezig, was afgeleid. Kinderen zorgen ook voor lichtheid. De vele ziekenhuisbezoeken, mijn prothese: voor hen is het doodnormaal, ze doen er zelfs lollig over. Dankzij hen was het hier nooit donker.’

Meer weten over

Zwangerschap en kanker

Werd jij of je partner geconfronteerd met kanker tijdens de zwangerschap? In de (gesloten) Facebookgroep ‘Praatgroep Kanker en Zwangerschap’ kun je op een fijne manier in verbinding komen met lotgenoten. De groep is ontstaan uit de onderzoeksgroep ‘Kanker en Zwangerschap’ van de KU Leuven en het UZ Leuven. Je kunt lid worden door een mailtje te sturen naar katrien.vantornout@uzleuven.be.