'Mijn ouders hebben eigenlijk betaald voor hun kleinkind'

Door chemotherapie kan je vruchtbaarheid aangetast worden, ook als de tumor zich bijvoorbeeld onder je sleutelbeen bevindt zoals bij Lies het geval was. Daarom liet ze haar eicellen onbevrucht invriezen. ‘Het was een ferme klap dat ik mijn moederwens moest laten vallen door iets wat mijn lichaam me aandeed. Een van de zwaarste dingen die ik meemaakte toen ik kanker had.’

Een onschuldig knobbeltje onder haar sleutelbeen: daarmee ging Lies* naar de dokter. ‘Amper twee weken later kreeg ik te horen dat ik onvruchtbaar zou worden. Ik wist op dat moment niet eens dat ik kanker had’, vertelt ze zichtbaar aangedaan. In het begin liep de communicatie helemaal mis. ‘Ik werd op maandag opgebeld door een dokter die me een weekplanning doorgaf. De volgende dag al had ik een afspraak bij de gynaecoloog.’

Toen de gynaecoloog zei dat ik waarschijnlijk geen kinderen meer zou kunnen krijgen, werd alles wazig.

Lies

‘De gynaecoloog viel met de deur in huis: door de chemotherapie zou ik geen kinderen meer kunnen krijgen. Een klap in mijn gezicht. De rest van de afspraak kan ik me niet goed herinneren. Alles werd wazig. Gelukkig had ik een vriendin bij die toen alles opgeschreven heeft: informatie over de opties om toch kinderen te krijgen, de kostprijs … Toen we de gynaecoloog vertelden dat we niet wisten wat er aan de hand was, schrok ze. Ze heeft geprobeerd uit te leggen dat ik een Hodgkinlymfoom (een soort lymfeklierkanker, red.) had, maar eigenlijk was het haar expertise niet. Veel kon ze er niet over zeggen.’

Slechts één optie

‘Het heeft nog vier dagen geduurd voor ik bij mijn eigen dokter terechtkon voor meer uitleg. En eigenlijk moest ik toen al laten weten voor welke optie ik zou kiezen: een hele eierstok invriezen, eicellen bevrucht door een donor laten invriezen of eicellen onbevrucht laten invriezen. Geen van de opties leek ideaal. Het eerste werd me afgeraden omdat de werking nog onderzocht werd. Het tweede leek me zelf niet zo’n goed idee. Ik was 19 en had wel een lief, maar je hoort zo vaak dat relaties op je 19de geen stand houden. Wie weet met wie zou ik kinderen willen. En dan zou ik moeten uitleggen dat ik alleen ingevroren eicellen heb die bevrucht waren door een andere man? Dus kwam alleen de derde optie in aanmerking.’

Uren heb ik erover gepraat met mijn ouders. Onbevruchte eicellen invriezen werd nog niet terugbetaald en ik studeerde nog.

Lies

‘Uren heb ik erover gepraat met mijn ouders. Onbevruchte eicellen invriezen werd nog niet terugbetaald en ik studeerde nog. Het zou hen dus een flinke duit kosten: 3500 euro om de cellen in te vriezen en 1500 euro voor de ingreep die daarmee gepaard ging. Maar eigenlijk was de keuze snel gemaakt: ik wou graag kinderen en mijn ouders waren liever zeker dat ze ooit kleinkinderen zouden krijgen dan dat ze die 5000 euro bijhielden. En dus hebben ze de operatie en invriezing betaald.’

Verwarring troef

‘Het was een heel verwarrende periode. Ik hoorde allerlei tegenstrijdige verhalen van meisjes die op dat moment in hetzelfde schuitje zaten. Pas later kregen we te horen dat ik niet per se onvruchtbaar zou worden; het ging om een kans van ik weet niet meer hoeveel procent. Maar toen was onze keuze al gemaakt.’

‘In aanloop naar de operatie kreeg ik twee of drie weken lang twee keer per dag een spuitje met hormonen: eentje om de aangroei van eicellen te bevorderen en eentje om die eicellen te laten groeien. Ik moest ook om de twee dagen naar het ziekenhuis om bloed te laten trekken ter controle.’

Ik ben vrij zeker dat ik nog kinderen kan krijgen.

Lies

‘De ingreep zelf gebeurde tijdens een dagopname. Onder volledige narcose werden toen acht eicellen weggenomen, terwijl dat er normaal zo’n 15 of 16 zijn. Ik had het leuker gevonden als ze er meer dan acht hadden kunnen weghalen, maar je hoort me zeker niet klagen. Ik ben vrij zeker dat ik nog kinderen kan krijgen. Nadien kreeg ik een spuitje om mijn menopauze op gang te brengen. Het was een van de zwaarste dingen die ik meegemaakt heb toen ik kanker had: op m’n 19de te horen krijgen dat ik mijn moederwens moest laten vallen door iets wat mijn lichaam me aandeed. Om het geld nu terug te betalen aan mijn ouders werk ik in de horeca. Niet dat dat moet van hen, maar ik vind het niet meer dan normaal. Ik heb het hen niet gemakkelijk gemaakt.’

*Om de privacy te respecteren is Lies niet de echte naam van deze patiënte.

Meer weten over

Vruchtbaarheid na kanker

Chemotherapie kan de vruchtbaarheid aantasten. Bij jonge vrouwen kunnen daarom vóór de behandeling eicellen worden ingevroren. Voor wie baarmoederhalskanker heeft, ligt de situatie anders. Als de baarmoeder behouden kan blijven, kun je normaal nog zwanger worden.

Ook andere behandelingen kunnen je vruchtbaarheid aantasten. Praat er dus vóór je behandeling over met je gynaecoloog. Vraag om je eventueel door te verwijzen naar een fertiliteitscentrum.